Dứa là loại trái cây nhiệt đới quen thuộc, được yêu thích nhờ hương vị tươi mát và giá trị dinh dưỡng cao. Dứa cung cấp nhiều vitamin C, chất chống oxy hóa và enzyme bromelain hỗ trợ tiêu hóa, thường xuất hiện trong sinh tố, salad và món tráng miệng. Tuy nhiên, không ít người cảm thấy nóng rát vùng ngực, cổ họng hoặc khó chịu dạ dày sau khi ăn dứa, đặc biệt là những người có tiền sử trào ngược axit.
Theo chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Edwina Raj, Trưởng bộ phận Dịch vụ Dinh dưỡng và Chế độ ăn uống tại Bệnh viện Aster CMI (Ấn Độ), dứa không gây trào ngược axit ở tất cả mọi người, nhưng có thể kích hoạt triệu chứng ở một số nhóm nhất định. Nguyên nhân chính nằm ở độ axit tự nhiên cao của loại quả này.
Thực phẩm có tính axit khi đi vào dạ dày có thể kích thích niêm mạc thực quản hoặc làm giãn cơ vòng thực quản dưới. Khi cơ chế này suy yếu, axit dạ dày dễ trào ngược lên trên, gây cảm giác ợ nóng và khó chịu. Với người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản hoặc có dạ dày nhạy cảm, nguy cơ này rõ rệt hơn.
Bên cạnh đó, dứa chứa bromelain, một enzyme giúp phân giải protein và hỗ trợ tiêu hóa. Tuy nhiên, khi tiêu thụ với lượng lớn, bromelain có thể gây kích ứng nhẹ niêm mạc thực quản và dạ dày, làm trầm trọng thêm cảm giác nóng rát ở những người dễ bị trào ngược.
Thời điểm và cách ăn dứa cũng đóng vai trò quan trọng. Ăn dứa khi bụng đói khiến axit trong quả tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc dạ dày, dễ gây kích ứng. Trong khi đó, ăn dứa sau bữa chính với lượng vừa phải thường ít gây khó chịu hơn. Dứa tươi cũng có xu hướng gây kích ứng mạnh hơn dứa đóng hộp, do quá trình chế biến giúp giảm bớt độ axit tự nhiên. Riêng nước ép dứa dễ gây trào ngược hơn vì đậm đặc axit và thiếu chất xơ.
Những người thường xuyên bị ợ nóng, trào ngược axit hoặc đã được chẩn đoán mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản cần theo dõi phản ứng cơ thể khi ăn dứa. Các dấu hiệu như nóng rát ngực, vị chua trong miệng, đầy hơi hoặc đau dạ dày cho thấy loại quả này có thể không phù hợp.
Dù vậy, dứa vẫn mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Vitamin C trong dứa giúp tăng cường miễn dịch, chất chống oxy hóa hỗ trợ chống viêm, còn bromelain có thể giúp giảm đầy hơi và cải thiện tiêu hóa ở người dung nạp tốt. Với nhóm này, dứa là thực phẩm lành mạnh trong chế độ ăn cân đối.
Để hạn chế nguy cơ trào ngược axit, chuyên gia khuyến nghị ăn dứa chín, lượng nhỏ, sau bữa ăn chính. Kết hợp dứa với thực phẩm có tính trung hòa như sữa chua hoặc yến mạch cũng giúp giảm kích ứng dạ dày.