Một công ty khởi nghiệp tại California, Marathon Fusion, đang phát triển một công nghệ đột phá nhằm biến thủy ngân thành vàng thông qua phản ứng tổng hợp hạt nhân. Ý tưởng này đã thu hút sự chú ý rộng rãi, mặc dù các chuyên gia vẫn tỏ ra hoài nghi về tính khả thi và hiệu quả kinh tế của phương pháp này.
Các nhà khoa học đã chứng minh khả năng biến đổi một nguyên tố thành nguyên tố khác thông qua các thiết bị như máy gia tốc và máy va chạm hạt nhân. Tuy nhiên, quá trình sản xuất vàng bằng phương pháp này không chỉ tốn kém mà lượng vàng thu được còn cực kỳ ít ỏi.
Marathon Fusion đang nghiên cứu một phương pháp mới, sử dụng lò phản ứng tổng hợp hạt nhân để tạo ra các hạt neutron. Những hạt này sẽ biến đổi một loại thủy ngân thành ‘thủy ngân-197’, và sau đó tự phân rã thành ‘vàng-197’, một dạng vàng bền vững. Ước tính của các nhà sáng lập công ty cho thấy, một gigawatt điện nhiệt hạch có thể tạo ra đến 5.000 kg vàng mỗi năm, tương đương với lượng vàng trị giá 550 triệu USD/năm trên mỗi GW năng lượng nhiệt hạch.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở việc cần có đủ năng lượng từ các hạt neutron để khởi động chuỗi biến đổi của thủy ngân. Để thực hiện điều này, cần những hạt neutron có năng lượng rất cao, cụ thể là trên 6 triệu volt. Marathon Fusion đã sử dụng một mô hình máy tính để mô phỏng lại cách phản ứng hạt nhân diễn ra, nhưng vẫn cần phải kiểm tra với một lò phản ứng hạt nhân thực tế để xác nhận độ chính xác.
Các nhà khoa học đang đối mặt với nhiều thử thách lớn để biến lò phản ứng tổng hợp hạt nhân thành hiện thực và đưa vào sử dụng rộng rãi. Những dự án tiên tiến nhất, như JET ở Anh, vẫn chỉ mới tạo ra được một lượng năng lượng rất nhỏ. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại Anh đã tìm ra một cách mới để làm giảm kích thước của lò phản ứng bằng cách thay đổi phương pháp xử lý khí thải nóng.
Một mẫu thử nghiệm của lò phản ứng tổng hợp kiểu mới, có tên là STEP, được kỳ vọng sẽ hoàn thành vào năm 2040. Về mặt lý thuyết, việc tạo ra vàng từ thủy ngân trong lò phản ứng tổng hợp là điều hoàn toàn có thể. Tuy nhiên, cho đến khi những lò phản ứng này được xây dựng và đi vào hoạt động thực tế, những gì công ty Marathon Fusion đang nghiên cứu vẫn chỉ là dự đoán và chưa được kiểm chứng.
Một vấn đề khác cần xem xét là vàng được sản xuất bằng phương pháp này ban đầu sẽ bị nhiễm phóng xạ. Điều này có nghĩa là nó sẽ được xem là chất thải phóng xạ và cần được xử lý cẩn thận trong một thời gian dài sau khi tạo ra. Dù vậy, ý tưởng này vẫn được coi là một đề xuất đầy hứa hẹn, đặc biệt đối với các nhà đầu tư dài hạn.
Để theo dõi thêm thông tin về các phát triển khoa học và công nghệ đột phá, bạn có thể truy cập vào các nguồn tin cậy như Science Magazine tại https://www.sciencemag.org/ để cập nhật những thông tin mới nhất.